Nieuwe woorden

简体中文 eenvoudige karakters	繁體中文 traditionele karakters	Pīnyīn uitspraak	Betekenis	例句 Lìjù voorbeeldzin	Audio
你	你	nǐ	pers.vnw.: jij	你好！Nǐ hǎo!
好	好	hǎo	b.n.: goed	你好吗？ Nǐ hǎo ma?
我	我	wǒ	pers.vnw.: ik	我很好。 Wǒ hěn hǎo.
很	很	hěn	bw: heel	我很好。 Wǒ hěn hǎo.
呢	呢	ne	functiewoord om een wedervraag te stellen	我很好，你呢？ Wǒ hěn hǎo, nǐ ne?
也	也	yě	bw: ook	我也很好。 Wǒ yě hěn hǎo.
再见	再見	zàijiàn	zn: afscheid nemen; tot ziens	再见 Zàijiàn!

Attachment	Size
HSK1_les1-conversatie1_nieuwe woorden_ZDT woordenlijst	297 bytes
HSK1_les1-conversatie1_nieuwe woorden_schrijfmateriaal	16.06 KB

Grammatica

Basis woordvolgorde in een Chinese zin

Net als Nederlands en Engels zijn er ook onderwerp en predikaat in het Chinees. Een Chinese volzin kan bestaan uit een onderwerp gevolgd door een predikaat, maar ook uit alleen een predikaat. Het onderwerp is dus niet altijd verplicht in een Chinese zin.

Onderwerp	Predikaat
我 Wǒ	很好。 hěn hǎo.
他 Tā	很高兴。 hěn gāoxìng.
	也很好。 Yě hěn hǎo.

Kijk verder naar dit filmpje.

Persoonlijke voornaamwoorden

enkelvoudvormen

• 我 wǒ: ik
• 你 nǐ: jij
• 他 tā: hij
• 她 tā: zij

meervoudsvormen

• 我们 wǒmen: wij
• 你们 nǐmen: jullie
• 他们 tāmen: zij
• 他们 tāmen: zij

们 men is een achtervoegsel waarmee je een meervoud kan maken. Maar let op: je kan 们 men alleen gebruiken om groepen personen aan te duiden, dus geen objecten. Voor objecten geldt, dat het meervoud gelijk is aan het enkelvoud.

De uitspraak van hij en zij is in het Chinees hetzelfde: allebei tā. Uit de context blijkt dan of je over een man of een vrouw praat! In het meervoud gebruik je het karakter voor hij 他, ongeacht of je een groep mannen of een groep vrouwen aanduidt.

Tag vraag met partikel 呢 ne

In het Nederlands wordt een "tag vraag" gebruikt indien de context bekend is (bijvoorbeeld "en jij?"). Dit geldt ook in het Chinees. Om zo'n vraag te maken moet je 呢 ne aan het eind van een zin toevoegen, na een zelfstandig naamwoord of een persoonlijk voornaamwoord. Bijvoorbeeld,

• 我很好，你呢？ Wǒ hěn hǎo, nǐ ne?
• 我很高兴，你们呢？ Wǒ hěn gāoxìng, nǐmen ne?

Ja-nee-vraag met partikel 吗 ma

Een zin naar een ja-nee-vraag veranderen is heel makkelijk. Je hoeft alleen het partikel 吗 ma aan het einde van de zin toe te voegen, zonder de verdere woordvolgorde van de zin te wijzigen.

Onderwerp	Predikaat	吗？ ma?
你 nǐ	好 hǎo	吗？ ma?
你 nǐ	忙 máng	吗？ ma?
你 nǐ	高兴 gāoxìng	吗？ ma?

Bijvoeglijke naamwoorden als predikaten

Een predikaat is het deel van een zin dat iets over het onderwerp (het subject) zegt. Bijvoorbeeld in de zin "Die jongen is lang." is het gedeelte "is lang" het predikaat: dit gedeelte geeft de eigenschap van die jongen aan. In het Nederlands bevat het predikaat eigenlijk altijd een werkwoord.

In het Chinees is dat niet zo. Daar kunnen bijvoeglijke naamwoorden functioneren als volledige predikaten. Daarom is er geen werkwoord in de zin: Wǒ hěn hǎo. "Het gaat goed met mij." In deze zin is 很好 hěn hǎo het predikaat om "mij" te beschrijven. 好 hǎo fungeert hier als het werkwoord "goed zijn". 好 hǎo kan dus zowel "goed" als "goed zijn" betekenen. Letterlijk betekent 很 hěn "heel, zeer", maar vaak wordt het onvertaald gelaten in het Nederlands. De zin 我很好。 vertalen we daarom niet als "Het gaat heel goed met mij", maar gewoon als "Het gaat goed met mij."

Overigens is dit alleen zo, als het bijvoeglijk naamwoord dat volgt na 很 hěn uit een enkel karakter bestaat! In de volgende dialoog zie je de combinatie van 很 hěn heel en 高兴 gāoxìng blij; dit wordt meestal wel weer vertaald als "heel blij". Volg je het nog? 很好！

In vragen moet je 很 hěn weghalen: 你好吗? Nǐ hǎo ma? "Hoe gaat het? of Gaat het goed met jou?"

Bijwoord: 也 yě "ook" en 很 hěn "heel, zeer"

很 hěn heel staat altijd meteen voor bijvoeglijke naamwoorden. Bijvoorbeeld, 好 hǎo goed en 高兴 gāoxìng blij.

也 yě betekent "ook". Het woord 也 yě staat altijd voor het bijvoeglijke naamwoord en het werkwoord. Bijvoorbeeld, 我也很好。Wǒ yě hěn hǎo. Het gaat ook goed met mij.

Nieuwe woorden

简体中文 eenvoudige karakters	繁體中文 traditionele karakters	Pīnyīn uitspraak	Betekenis	例句 Lìjù voorbeeldzin	Audio
今天	今天	jīntiān	zn: vandaag	你今天好吗？ Nǐ jīntiān hǎo ma?
怎么样	怎麼樣	zěnmeyàng	bw/vragend voornaamwoord: hoe	你怎么样？ Nǐ zěnmeyàng?
高兴	高興	gāoxìng	bn: blij	我很高兴。 Wǒ hěn gāoxìng.
也	也	yě	bw: ook	我也很高兴。 Wǒ yě hěn gāoxìng.
太	太	tài	bw: te	我今天太高兴了！ Wǒ jīntiān tài gāoxìng le!
了	了	le	functiewoord	太好了！ Tài hǎo le!
们	們	men	zn: meervoud	我们都很好。 Wǒmen dōu hěn hǎo.
都	都	dōu	bw: allebei, beide	我们都很好。 Wǒmen dōu hěn hǎo.

Attachment	Size
HSK1_les1-conversatie2_nieuwe woorden_ZDT woordenlijst	422 bytes
HSK1_les1-conversatie2_nieuwe woorden_schrijfmateriaal	17.23 KB

Grammatica

Bijwoord/Vragend voornaamwoord: 怎么样 zěnmeyàng

怎么样 zěnmeyàng kan als een predikaat functioneren. Het betekent dat er geen werkwoord nodig in de zin: 你今天怎么样？ Nǐ jīntiān zěnmeyàng?

了 le als overdadig zijn

Je kunt 了 le aan het eind van een zin toevoegen om het uiterste aan te duiden. Bijvoorbeeld, 太好了! Tài hǎo le! en 我们今天太高兴了! Wǒmen jīntiān tài gāoxìng le!

Bijwoord: 都 dōu

都 dōu betekent "beide, allemaal". Het woord 都 dōu staat altijd voor het werkwoord. Bijvoorbeeld, 我们都很高兴。Wǒmen dōu hěn gāoxìng. Wij zijn beide heel blij.

Woordvolgorde met meer bijwoorden

Soms staat er meer dan één bijwoord in de zin. Bijvoorbeeld in de zin 我们也都很高兴。 Wǒmen yě dōu hěn gāoxìng. Wij zijn we beide ook heel blij. 也 yě komt altijd voor 都 dōu.

Nieuwe woorden

简体中文 eenvoudige karakters	繁體中文 traditionele karakters	Pīnyīn uitspraak	Betekenis	例句 Lìjù voorbeeldzin	Audio
爸爸	爸爸	bàba	zn: vader	这是我爸爸。 Zhè shì wǒ bàba.
和	和	hé	vw: en	我爸爸和妈妈都很好。 Wǒ bàba hé māma dōu hěn hǎo.
妈妈	媽媽	māma	zn: moeder	那是我妈妈。 Nà shì wǒ māma.
他们	他們	tāmen	pers.vnw.: ze	他们都很好。 Tāmen dōu hěn hǎo.
谢谢	謝謝	xièxie	ww: bedanken	谢谢你。 Xièxie nǐ.
这	這	zhè	aanw.vnw.: dit	这是他哥哥。 Zhè shì tā gēge.
是	是	shì	ww: zijn	这是我爸爸。 Zhè shì wǒ bàba.
谁	誰	shéi	vrag.vnw.: wie	那是谁？ Nà shì shéi?
哥哥	哥哥	gēge	zn: broer	我哥哥很忙。 Wǒ gēge hěn máng.
那	那	nà	aanw.vnw.: dat	那是你弟弟吗？ Nà shì nǐ dìdi ma?
弟弟	弟弟	dìdi	zn: broertje	我弟弟很高兴。 Wǒ dìdi hěn gāoxìng.
忙	忙	máng	bn: druk	我们今天都很忙。 Wǒmen jīntiān dōu hěn máng.

Attachment	Size
HSK1_les2-conversatie1_nieuwe woorden_ZDT woordenlijst	368 bytes
HSK1_les2-conversatie1_nieuwe woorden_schrijfmateriaal	20.51 KB

Grammatica

Bezittelijke constructie: persoonlijk voornaamwoord + 的de

• 我的 wǒ de "mijn"
• 你的 nǐ de "jouw"
• 您的 nín de "uw"
• 他的 tā de "zijn"
• 她的 tā de "haar"
• 我们的 wǒmen de "ons"
• 你们的 nǐmen de "jullie"
• 他们的 tāmen de "hun"

De bezittelijke constructie is een onderdeel van onderschikking.
In het Chinees maak je onderschikkingen vaak met 的. De constructie van onderschikking is: Persoonlijk voornaamwoord / Zelfstandig naamwoord (bepaling) + 的 de + persoon/ding (kern). Vóór 的 zet je de bepaling en na 的 zet je de kern.

Neem bijvoorbeeld het Nederlandse "mijn vrouw". In dit voorbeeld zegt "mijn" iets over "vrouw"; het bepaalt bij wie de vrouw hoort. Daarom noemen we "mijn" een bepaling. Aan de andere kant is "vrouw" hier het bepaalde, ook wel de kern genaamd, omdat het het belangrijkste woord in de constructie van onderschikking is.
In het Chinees staat de bepaling altijd vóór de kern. Dat is anders dan in het Nederlands, waar de bepaling soms ook achter de kern staat, bijvoorbeeld "de vrouw die van mij is". Dat kan niet in het Chinees.

Onderschikking zonder 的 de

Er zijn ook gevallen waarin je juist geen 的 de tussen de bepaling en de kern zet. Dat is zo, als voor bepaling en kern samen geldt:

• De bepaling is een persoonlijk voornaamwoord. Bijvoorbeeld, 我 wǒ “ik”, 你 nǐ “jij”, 我们 wǒmen “wij”.
• De kern is een familielid of iemand die een nauwe relatie met de bepaling heeft. Bijvoorbeeld, 爸爸 bàba “vader”, 妈妈 māma “moeder”.

Voorbeelden van onderschikking zonder 的 de:

• 我爸爸 wǒ bàba “mijn vader”
• 我妈妈 wǒ māma “mijn moeder”
• 我们老师 wǒmen lǎoshī “onze docent”

Let op!

Als de bepaling een persoonsnaam is, dan moet je toch 的 de gebruiken. Bijvoorbeeld,

• 小玉的爸爸 Xiǎoyùyù de bàba “De vader van Xiǎoyù”
• 大明的老师 Dàmíng de lǎoshī “de docent van Dàmíng”

Voegwoord: 和 hé

In het Chinees worden twee dingen door 和 hé met elkaar verbonden. Bijvoorbeeld twee zelfstandige naamwoorden: 我爸爸和妈妈都很好。 Wǒ bàba hé māma dōu hěn hǎo. “Het gaat met mijn vader en moeder allebei goed.”

Vragende voornaamwoorden: 怎么样 zěnmeyàng "hoe", 谁 shéi "wie"

Bij vragen met een vragende voornaamwoord is het antwoord een herhaling van de vraag, waarbij je het vragend voornaamwoord vervangt door de informatie waar de vraagsteller naar op zoek is.

Zin	Vraag met vragende voornaamwoord
他很好。 Tā hěn hǎo.	他怎么样？ Tā zěnmeyàng?
这是我哥哥。 Zhè shì wǒ gēge.	这是谁？ Zhè shì shéi?

Kijk naar dit filmpje over de woordvolgorde bij vragen met een vragend voornaamwoord.

Nieuwe woorden

简体中文 eenvoudige karakters	繁體中文 traditionele karakters	Pīnyīn uitspraak	Betekenis	例句 Lìjù voorbeeldzin	Audio
做	做	zuò	ww: doen	你做什么工作？ Nǐ zuò shénme gōngzuò?
什么	什麼	shénme	vrag.vnw.: wat	这是什么？ Zhè shì shénme?
工作	工作	gōngzuò	(1) zn: baan, werk (2) ww: werken	你哥哥做什么工作？ Nǐ gēge zuò shénme gōngzuò?
医生	醫生	yīshēng	zn: doktor, arts	我弟弟的工作是医生。 Wǒ dìdi de gōngzuò shì yīshēng.
老师	老師	lǎoshī	zn: docent, leraar	我妈妈是老师。 Wǒ māma shì lǎoshī.
学生	學生	xuésheng	zn: student	你是学生吗？ Nǐ shì xuésheng ma?
学习	學習	xuéxí	ww.: leren, studeren	我学习汉语。 Wǒ xuéxí Hànyǔ.
汉语	漢語	Hànyǔ	zn: Chinees mandarijn	我是汉语老师。 Wǒ shì Hànyǔ lǎoshī.

Attachment	Size
HSK1_les2-conversatie2_nieuwe woorden_ZDT woordenlijst	346 bytes
HSK1_les2-conversatie2_nieuwe woorden_schrijfmateriaal	19.22 KB

Grammatica

Vragende voornaamwoorden: 什么 shénme "wat"

Bij vragen met een vragend voornaamwoord is het antwoord een herhaling van de vraag, waarbij je het vragend voornaamwoord vervangt door de informatie waar de vraagsteller naar op zoek is. In onderstaande voorbeelden bevat het onderstreepte gedeelte deze informatie.

Zin	Vraag met vragend voornaamwoord
他的工作是医生。 Tā de gōngzuò shì yīshēng.	他的工作是什么？ Tā de gōngzuò shì shénme?
他是医生。 Tā shì yīshēng.	他做什么工作？ Tā zuò shénme gōngzuò?
他学习汉语。 Tā xuéxí Hànyǔ.	他学习什么？ Tā xuéxí shénme?

Vragen wat voor werk iemand doet

In deze conversatie leer je 你做什么工作？ Nǐ zuò shénme gōngzuò? "Wat doe je?". De letterlijke vertaling is: Je doet wat voor werk? De informatie is het werk dat je doet. Veel studenten zullen deze vraag beantwoorden met 我做学生。 Wǒ zuò xuésheng. "Ik doe student(e)." Dit is echter niet juist in het Chinees. Als je denkt aan deze vraag in het Nederlands zal je ook niet op zo'n manier antwoord geven. Dus is het juiste antwoord met het werkwoord 是 shì "zijn": 我是学生。 Wǒ shì xuésheng. "Ik ben student(e)."

Natuurlijk zijn er meerdere manieren om iemand te vragen wat zijn werk is; bijvoorbeeld 你的工作是什么？ Nǐ de gōngzuò shì shénme? "Wat is je werk/beroep?" Beide vragen zijn goed en er zijn nog meer manieren om dergelijke informatie te vragen.

Hoe beantwoord je in het Chinees een ja-nee-vraag?

In het Nederlands bestaan twee woorden - ja (positief) en nee (negatief) - om een ja-nee-vraag te bevestigen of ontkennen. Helaas is dat niet zo in het Chinees. De woorden ja en nee bestaan niet letterlijk in het Chinees. Om ja of nee aan te duiden wordt er altijd een werkwoord gebruikt. Dus is het antwoord ja voor een ja-nee-vraag een positief werkwoord en het nee een werkwoord met een negatief partikel.

Je hoeft niet altijd ja of nee te zeggen als antwoord op een ja-nee-vraag. Als je antwoord nee is kun je ook direct het juiste antwoord geven. Over ontkenning gaan we verder in de volgende lessen.